Không có chuyện phải thức khuya dậy sớm để tất bật chuẩn bị những món xào, món nấu mệt và nóng đến chảy cả mỡ người để thành 6 đĩa 4 bát trong những bữa cỗ nữa...

Ở quê ngồi chiếu quen nên chuyển sang ăn lẩu rất dễ. Bữa lẩu đầu tiên của dòng họ gây hoang mang cho nhiều người. Ai lại khi đến ăn cỗ thấy cơ man thực phẩm bầy đầy sân, đầy nhà. Những đĩa cá thịt trắng hồng, cứ lấp la lấp lánh dưới những cọng thì là xanh mát. Những đĩa tôm biển râu vẫn dài nguyên nằm úp thìa đều tăm tắp trên đĩa, thỉnh thoảng có con khoẻ nhảy tách ra khỏi vị trí lại được mấy người nhảy vào cùng một lúc để xếp lại. Những đĩa tim cật thái vuông quân cờ đỏ tươi trên đĩa trắng. Đậu phụ trắng mượt bẻ miếng xếp lổng chổng đầy ngồn ngộn trong những cái đĩa sâu lòng.

Những đĩa thịt bò thái mỏng như tờ giấy rắc vàng gừng lên mặt. Rồi ngao, rồi nấm, rồi các loại củ thái miếng chữ nhật dài, rồi rau xanh cứ bày ra khắp mọi nơi, kín mọi chỗ. Đến lúc ngồi xuống ăn không có chuyện sắp chỗ theo vai vế thành mâm trên mâm dưới nữa mà mâm nào cũng phải có 2-3 cô gái ngồi xen kẽ, phụ trách việc nhúng cho người già và em nhỏ.

Bắt đầu bữa cỗ, các cụ kêu oai oái vì mất công chờ đợi và thấy các công đoạn làm việc của mấy cô cháu gái nhiêu khê quá đỗi. Bọn trẻ con thì nhao nhao lên đòi ăn khiến cho người lớn cứ phải để mắt bắt ne bắt nét chúng cho kẻo nhỡ tay vào nồi nước sôi thì khốn. Những cảnh hỗn loạn đó chỉ kéo dài khoảng 15 phút, mọi người bắt đầu hào hứng với miếng ăn nóng giãy, chần chín tới ngọt lừ. Câu chuyện các mâm trở nên rôm rả, mà lạ, chỉ nói về cảm giác khi ăn từng món, đó là chuyện chưa từng xảy ra ở các bữa cỗ quê. Đối với các cụ, thứ mù tạt pha xì dầu cay xè đặc biệt nhất. Ngay cả ăn đậu phụ, các cụ cũng sẵn sàng chấm mù tạt chứ không chấm gia vị vắt chanh như thông thường để rồi nước mắt nước mũi chảy ròng ròng vẫn nói cười hỉ hả.

Món mắm gừng chấm cá thì các bà có vẻ mê. Mỗi miếng cá chần với khế, dứa cho thêm chút bún, chan tí nước chấm vào là thành một miếng ngon vừa miệng. Các cô trẻ thì mê đậu nhúng và rau chần nhất. Đương nhiên vì ăn được nhiều mà vẫn nhẹ bụng, không lo béo. Bọn trẻ thì khoái nhất món ngô ngọt thái khúc. Cái thứ ngô mềm, ngọt và cắn theo khúc nhỏ rất dễ. Các nam tử thì ăn gì cũng ngon, miễn là phải cho cái thứ gọi là sa tế cay xè, chua ngọt hấp dẫn.

Lần đầu tiên, rượu đế được uống chuộng hơn bia ở cỗ quê. Vì ăn lẩu nóng, nhiều nước, nhiều hơi nóng, dường như bia quá nhạt, là phải rượu đế mới đã đời. Thế nhưng vẫn phải kể đến 2-3 cụ già khó tính, lúc nào cũng nhăn mặt vì thấy "chúng nó ăn uống kinh quá, thịt sống thịt chín, thứ nọ thứ kia cứ lẫn lộn với nhau". Thế là ai làm nhiệm vụ chần thì phải làm riêng ra những mẻ thật kỹ dành cho các cụ. Lúc đó đừng có ai vội ăn mà thả rau hay bất cứ thứ gì vào nồi, để các cụ thấy tận mắt nước trong nồi luôn sôi sùng sục, đảm bảo 100% không còn con vi trùng nào để làm hại các cụ được cả. Chà chà, nhưng vẫn có thể nói đó là bữa cỗ đầu tiên ai cũng hân hoan với rất nhiều mới mẻ, mặc dù chẳng ai có phần mang về. Ai cũng ăn no căng bụng và cười nói hết công suất. Và bữa cỗ đầu tiên kéo dài đến gần 3 tiếng đồng hồ.

Từ hồi đó đến nay tính ra cũng đã 5 năm có lẻ. Phương tiện ăn lẩu đã cải thiện từ bếp ga du kịch sang bếp từ, lẩu điện vừa nhanh, vừa sạch, vừa an toàn. Công thức làm lẩu cũng ít khi là món thập cẩm mà đi vào chuyên sâu như lẩu gà, chỉ có gà chặt miếng to và tim cật thái vuông quân cờ, ăn kèm ngải cứu và rau muống, kết thúc bằng miến; lẩu cá - độc cá chuối ta hoặc cá trắm đen ăn kèm với khế, với chuối xanh, với dứa, với thì là, kết thúc bằng bún; lẩu lòng với đủ loại nầm dê, lòng kép, cổ hũ, tràng, trứng non, lẩu hải sản... mỗi lần một món.

Nhưng tất nhiên món lẩu chỉ hạn chế trong những bữa liên hoan thân mật gia đình, cùng lắm cũng đến 5-7 nồi. Chứ còn những bữa cỗ vài chục mâm thì đương nhiên là chịu, vì vốn lẩu tốn chỗ, tốn bát đĩa mà. Những dịp tụ họp gia đình chẳng mấy khi thấy các mẹ phải đón ý xem các con cháu về thích ăn món gì nữa, vì lẩu có thể đáp ứng được mọi nhu cầu. Và cũng vì không gian rộng rãi, thoáng đãng ở quê không lưu mùi lẩu lâu trong nhà nên chỉ sau bữa ăn vài tiếng, đến một bữa ăn mới là không còn ám ảnh mùi gì nữa.

Điểm khác biệt duy nhất là ở quê không ăn lẩu vào mùa hè. Không ít gia đình đã có điều hòa, nhưng điều đó cũng không đủ thuyết phục những con người quen cuộc sống khoáng đạt chịu tù túng trong hơi nóng ngùn ngụt của nồi lẩu, càng không chịu nổi mùi một bữa ăn đọng mãi trong nhà vài ngày liền.